Brązowy miecz-krzyż na placu św. Jana upamiętnia mieszkańców ziemi sanockiej poległych i pomordowanych w czasie II wojny światowej.
Pomnik stoi na placu św. Jana przy ulicy Zamkowej, mniej więcej tam, gdzie do 1941 roku stał pierwszy sanocki pomnik Kościuszki. Inicjatywa pojawiła się po wojnie, ale wróciła dopiero po 1989 roku. Do Sanoka sprowadzono wtedy 36 urn z prochami mieszkańców miasta i okolic, którzy walczyli na frontach wojny.
Konkurs na projekt wygrał prof. Jan Tutaj z krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a budowę sfinansowano ze składek. Monument odsłonięto 11 listopada 2005 roku. Jego centralną część stanowi brązowy miecz w formie krzyża, rozcięty pionowo, ustawiony na ukośnym brukowanym postumencie z herbem miasta, godłem i tabliczkami z nazwami miejsc kaźni i walk.
Pomnik upamiętnia ofiary frontów, obozów, zbrodni katyńskiej i zbrodni UPA pochodzące z ziemi sanockiej. Z placu św. Jana jest widok na dolinę Sanu, a stąd kilka kroków do zamku i soboru.
Zdjęcia: fot. Lowdown, CC BY-SA 3.0; fot. Honza Groh (Jagro), CC BY-SA 3.0.
